Döviz Kurları
DOLAR Alış YTL
Satış YTL
 
EURO Alış YTL
Satış YTL
A’DAN Z’YE ORYANTAL HALILAR KİTABI BÜYÜK İLGİ GÖRÜYOR

Joseph R. Azizollahoff, kitapları en iyi satanlar listesinde yer alan Amerikalı bir oryantal halı uzmanı. Satıcılıktan eğitmenliğe oryantal halı konusunda deneyimli olan yazar, aileden mesleğin içinde ve en büyük tutkusunun “halı” olduğunu söyleyebilecek kadar bu konuda iddialı. Azizollahoff, dergimizin sorularını cevaplarken halıyla ilgilenenlere yorum ve tavsiyelerini sundu.

 

Kariyerinize nasıl başladınız?

Üçüncü kuşak oryantal halı satıcısı-yım. Annemin babası, babamın babası ve tabii ki babam da hep halı ticaretiyle uğraştılar. 1974 yılında eski halı ticaretini öğrendim. 1982’den bu yana da özellikle antika halı ticaretiyle uğraşıyorum. Antika kilim ve vejetal halı ticaretiyle ile hala profesyonel olarak ilgileniyorum. 1998 yılında “Illustrated Buyer’s Guide to Oriental Carpets” (İllüstrasyonlu Oryantal Halı Alışveriş Rehberi) ve 2004 yılında da “Oriental Rugs from A to Z” (A’dan Z’ye Oryantal Halı-lar) kitaplarını yazdım. Ayrıca 2008’ de “Metaphysical Maxims” (Kuramsal Kurallar) kitabım yayınlandı. Bunların dışında 2001’den 2003 yılına kadar Rug News dergisinin editörlüğünü üstlendim. New York’taki Marymount Manhattan College’da üç yıl boyunca oryantal halılar üzerine ders verdim. Yine New York’taki ABC Carpet ve Central Carpet adlı halı firmalarında çalıştım. Şu anda New Jersey’deki Nazmiyal Collection in Red Bank firmasının müdürlüğünü yapmaktayım.

 

İkinci kitabınızın amacı neydi?

A’den Z’ye Oryantal Halılar adlı ikinci kitabımda, artmış olan halı tecrübelerime dair görüşlerimi bir araya toparladım. Bu kitapta yeni yıkanmış antik halılara adeta tapı-nırken, renk canlılığından yüksek seçkinliğe kadar koleksiyonerlerin halı ve kilimler hakkındaki görüşlerini savundum. Ayrıca halı kalitesini anlayabilmek için bir yöntem olarak kullanılan eşsiz bir atölye çalışma stili teorisini geliştirdim. Bunun sebebi, çoğu iyi olan yeni halının karma-şık malzemelerden üretilmiş olması ve yenilemez bir çizgide yer almalarıdır. Bu kitap bir ilk olarak, sanat eseri olan 300 yeni halıyı tam sayfa renk levhalarıyla birlikte (8x9 inch=20x23 cm) sunuyor. Ayrıca birinci kitaptan farklı olarak alıcılara satın almada yardımcı olacak ek bilgiler de sunuyorum bu kitapta.

 

İlk kitabınız olan İllüstrasyonlu Oryantal Halı Alışveriş Rehberi’ni ne kadar sürede tamamladınız?

Birinci kitabımı yazmam iki yıl sürdü ve ardından dokuz ay boyunca da eski ve yeni satıcılardan slayt toplamakla geçti. Fotoğraf altlarını yazarken antika halıların tüm özelliklerini göz nuru gibi ince eleyip sık dokudum. İnanıyorum ki oryantal halılar konusunda yüksek ölçülü ilüstrasyonlarıyla (nerdeyse 400 renk plakasıyla) bu fiyatlı rehber bir ilk oldu ve yıllar içinde başarılı satış rakamlarıyla bugün 3. baskısıyla satılmaya devam ediyor.

Ayrıca çoğu halı satıcısının da bu kitabın reklamı için büyük katkı sağlayan tasarım sırlarını açıklamalarından dolayı çok mutluyum (Her fotoğrafın altında satıcının ismi yer alıyor). Antik Heriz ve Serape halılarına da özel olarak yer verdiğimden sanırım bu kitap ticarette hatırı sayılır bir yayın oldu. Kitap yayınlanana kadar çoğu halı satıcısının bunlar hakkında bir bilgisi yoktu. Akabinde yeni halı üretimcileri yeni ve çok güzel antik Heriz reprodüksiyonları yapmaya başladılar.

 

Tüketicinin farkındalığına göre pazarda fiyatların çok değişebildiğini görüyoruz. Kitaplarınızın tüketici açısından sağladığı faydalar nelerdir? Diğer satıcılar kitaplarınız hakkında ne düşünüyorlar?

Satıcı eğitimi ve dürüstlük halı satarken gereklilik olduğu kadar ürün hakkındaki bilgiye de zenginlik katar. Üst sınıfa (yüksek ekonomik seviye) hitap etmek özellikle ekstra bilgi gerektirir çünkü halı hakkında hiçbir fikirleri olmamasından faydalanılmasından nefret ederler. Eğitim halı sanatına tutkuyu ifade eder ve insanlar yalan söylediklerini düşündükleri veya eksik bilgisi olan satıcı-lara güvenmezler. Renk ve stillerin uyumu için gerekli olan kapasite de önemli bir unsurdur. Bazı satıcılar ilk kitabımda çok fazla şey söylememden dolayı beni çok eleştirdiler ama diğerleri kitabın ticari anlamda harika bir yayın olduğunu söylediler. Çoğu da antika halılar için belirlenmiş tahmini fiyatları beğenmediler ama daha büyük bir çoğunluğu onların adına bu çabaları sarfetmiş olmam sebebiyle beni takdir ettiler.

 

Oryantal Türk halılarıyla ilgili ne düşünüyorsunuz?

İstanbul’a 1981 yılında yaptığım ilk ziyaretimden sonra kök boyalı yeni Türk halılarının satışıyla özel olarak ilgilendim. Finansal kazancımın yetersizliği sebebiyle antika halı işine devam edemedim ki, bunlar çok güçlü ve harika yünleriyle muhteşem güzel halılardı. George Jevremovic (Woven Legends) ile 1981’deki Türkiye ziyaretimiz sanırım kariyerlerimizde dönüm noktası oldu. Ancak daha sonra ikimiz de antika halı işinin sonu geldiğine karar verdik sanırım.

 

Okuyucularımıza oryantal halı alışverişiyle ilgili tavsiyeleriniz nelerdir?

Tavsiyelerimi maddeleyerek özetlemek isterim:

Sevdiğiniz halıyı alın ve güzel olduğunu umut edin.

Yatırım için daha hafif, yumuşak renkler olan pastel tonlarda sofistike halıları tercih edin. Geleneksel tasarım grupları olan; arabesk, kafesli, nilüfer, tırtıklı yapraklı vs gibi desenler sonsuz gerçekliktedir. Geleceğin tasarımcıları her zaman oda bilmecesini çözmek için bunları arayacaklar. Eğer bir halı bulmacaya uyuyorsa yeri doldurulmaz ve çok değerlidir.

Halıyı dikkatlice inceleyin. Eğer bir şey doğru görünmüyorsa öyledir ve bir kusuru vardır. Küçük bir kir lekesi çok önemli değildir.

Esas olarak bilgi edinmek için halı-larla ilgili yayınları okuyun. Yüksek düğüm sayımının önemi ve iyi yün ve boyanın gerekliliği. Daha otantik olan ve toplumun ticari simgelerinin daha az olduğu modeldeki antika halılar hakkında öğrenin. Eski simgeleri taşıyan ama ticari de olabilen yeni halıları bulmaya çalışın.

Eğer bir kilim sanat formu olarak evrensel güzellikte ama en az pahalılık-taysa satın almaktan çekinmeyin. El örgüsü dünya çapında azalırsa değeri otomatik olarak yükselecektir. Zaten insanlar bu halılara dökülen emekleri bilselerdi satın almak için çok daha istekli olurlardı. Benzeri olmayan bir atölye soyundan gelen ve karmaşık reçeteyle başka bir atölyede de kopyalanamayan bir halı bulmaya çalışın.

Daha en başından yeniyle halılarını-za iyi bakım yapın. Ticari çoğu halı ve kilim gün değerini korumak için çil çil durmak zorunluluğundadır. Tesislerde kırpılmış halılar istisnadır ve küçük bir kümede olsalar, güzelseler değerlerini korurlar.

 

Oryantal halılar konusundaki bu tutkunuzun sebebi nedir?

Ben her zaman halıları bir bahçe ya da mandala (evrenin dinsel simgesi olarak daire biçimi) gibi meditasyon objesi olarak gördüm. Yıllarca, gençlik ve kolej yıllarımda oturma oda-mızdaki büyük koltukta oturarak saatlerce Tebriz halımıza baktığımı bilirim. Onu her zaman huzur verici buldum ve günün rahatlatıcı etkisi olarak düşündüm. Ayrıca antika halıları aramayı da seviyorum. Bulmaya çalışırkenki neşe ve en sonunda bir sürü satıcı ve mağazaya gidip de o harika halıyı keşfedince yaşanan keyfi… Diğer satıcılardan farklı olarak, birkaç günlüğüne sahip olduğum ve yerine konulamaz harikalıktaki halıları satmayı sorun etmedim. Onlara kısa sürede olsa sahip olmak benim için yeterliydi.

 

Çağdaş tasarımlı modern halılar hakkında ne düşünüyorsunuz?

Çağdaş ve modern halılar hakkında çok hevesliyim çünkü yalnızca renkleriyle bile çok güzel olabiliyorlar. Eğer renkler harikaysa, yün, boya ve işçilik mükemmeldir ve desen gerekmemektedir. Fonksiyonları aynıdır: Evde huzurlu bir duruş sağlamak ve renk tecrübesini zevke dönüştürmek. İki boyutlu sanat renkle yakından ilgilidir ve halılar her ne kadar yuvarlak ve geometrik desenlerine göre gruplandırılsalar da renk demektir. Modern halıların renklerini harmonize etmek daha kolaydır ve bu yüzden de tüketicinin kaba desenleriyle uyumsuz bir halı alması zorlaşır. Harika yünleri ve boyalarıyla, bir de müthiş zenginlikteki halı tarihiyle Türkiye özellikle bu alanda odaklanmalı bence…

 

Günümüz halı pazarı hakkında ne düşünüyorsunuz? Sizce sektör global ekonomik krizi atlatabilecek mi?

Halı pazarı oldukça zayıf bir konumda ve çoğu alıcı da üst sınıftan bugünlerde… Bu yüzden fiyatı önemli olmayan üst düzey dekoratif halıların üretimine gidilmeli. Basit bir Peshawar hala iyi olabilir ama daha iyisi yani daha kolay pazarlanabilir olanları kök boyalı, yüksek kalite düğüm ve detaylı desenli halı ve kilimler olacaktır.

Çoğu halı imalatçısının tıpkı Amerikan araba imalatçıları gibi başarısız-lığa uğramasının tek sebebi vardır: Yanlış mal üretmek. Araba üretimcilerinin benzin sıkıntısı yaşandığı zamanlarda daha küçük arabaları üretmeyi bilmesi gerektiği gibi halıcılar da çok zaman önce dolgun renkli ve yoğun desenli tasarımlarda uzakla-şıp, daha yumuşak ve hafif görünümlü halı üretimine doğru gitmeliydiler. Yeniden yapılanmak için hala geç değil.

Son yıllarda yaptığım önemli bir keşif de pastel tonların hakim olduğu toprak renkli halıların modasının geçmediği gibi, bir tasarımcının odayı tamamlaması için de yeterli olmadığı şeklindeydi. Benim müşterilerimin çoğunluğu bir odayı dekore etmeye pastel bir halıyla başlarlar. Bu yeni bir gelişim ve takip ettiğimiz kadarıy-la örneğin Amerikan ev kadını bugün zeminde sadeliği tercih ediyor. Hayvanlar dünyasının yuva yapma zamanındaki ilkel yöntemleri takip ediyoruz ve bir nevi ayağımızın altında daha doğal ve kahverengi tonların olmasını istiyoruz. Bu sebeple oryantal halılar da sadeleşmeye gitmeli. Zafer edasıyla renk ifade etmekten ziyade huzur, denge, mutluluk sağla-yıcı sadelikte olmalılar.

Halı şu anda yoğun hayatlarımızdaki uyarıları azaltması gereken bir vaha gibi. Eskisi kadar kuvvetli renklerle zenginleştirmek yerine yeryüzüne, denize, gökyüzüne ve hatta bulutlara yönelmeliyiz. Yarı saydamlığı aşmak böylece daha kolay olacaktır ve bu çeşitte bir halıda meditasyon yapmak daha kolaydır. Beyni dinlendirmek ve ruhu yenilemek adına bunu bizzat denedim ve bu sayede yeni ufuklar keşfedebildim.

 

“Kuramsal Kurallar: Meditasyon ve Ahlakla Aydınlanma” adlı bir kitap daha yazdığınızı biliyoruz. Orada neler anlattınız?

Halılardan sonra gelen aşkım felsefe, din ve ruhsallık üzerine olmuştur. Kuramsal Kurallar insanlara gerçek ve ruhsal düzeyde aynı anda ulaşmayı hedefliyor. Daha kolay anlaşılabilir ve uygulanabilir olan kurallar formunda yazılmıştır. 100 sayfalık kısa bir kitapta filozofların tarih boyunca neler düşünüp söylediklerini bir araya topladım. Erdemdeki çeşitlilik, doğruluktaki gerçeklik veya durup iyi olmak gibi kurallar altında özetlenebilir.

 

Aynı zamanda fotoğrafla da ilgileniyorsunuz? Kitaplarınızda kendi çektiğiniz görselleri mi kullanıyorsunuz?

İkinci kitabımda yer alan çoğu yakın foto görselleri benim eserim. Bunun desen ve tasarımın belli bir mesafeden takdir edilmesini sağlayacağını düşünüyorum. Ayrıca son kitabımdaki siyah beyaz fotoğrafları da ben çektim. Aydınlanmanın sadık yolu olarak nitelendirdiğim bulut fotoğrafları özel favorilerim ve herkesin zaman buldukça tepemizden geçen bu harika yapılara bakmaları gerektiğine inanıyorum. Daha zengin ve derin bir şekilde meditasyon yolu yok bence… Ruhun kendisine en yakın güzellikler onlar.

 

12.09.2008
Bu haber 12627 okundu.
Yazdır Yorum Yaz
YORUM EKLE
Lütfen yorum eklemek için bilgileri eksiksizce doldurunuz.
Adınız
Lütfen adınızı yazın.Lütfen adınızı yazınız.
Email
Lütfen email adresinizi yazınızGeçersiz email adresi.
Yorum
Lütfen yorumunuzu yazınız.
Yorumunuz çok kısa.
Karakter Kaldı
Son Eklenen Yorumlar